توده‌های پوستی یکی از مشکلات شایع هستند که می‌توانند از نظر زیبایی یا جسمی برای افراد آزاردهنده باشند. خوشبختانه اکثر این توده‌ها خوش‌خیم و غیرسرطانی هستند. در این مقاله دو مورد از رایج‌ترین این توده‌ها، یعنی «لیپوم» و «کیست سباسه» و روش‌های درمانی آن‌ها را بررسی می‌کنیم.

۱. لیپوم (Lipoma) چیست؟

لیپوم توده‌ای نرم و لغزنده است که از بافت چربی تشکیل شده و دقیقاً زیر پوست قرار دارد. این توده‌ها معمولاً خطرناک نیستند و سرطانی محسوب نمی‌شوند.

ویژگی‌های لیپوم:
- احساس: هنگام لمس نرم و متحرک است (زیر انگشت جابه‌جا می‌شود).
- شکل: معمولاً گرد یا بیضی‌شکل است.
- اندازه: می‌تواند از کوچک (اندازه نخود) تا بزرگ (چند سانتی‌متر) متغیر باشد.
- درد: در اکثر موارد بدون درد هستند، مگر اینکه روی عصب یا عضله فشار بیاورند.

۲. کیست سباسه یا سبوم (Sebaceous Cyst) چیست؟

کیست سباسه یک توده کیسه‌ای شکل است که زیر پوست تشکیل می‌شود و معمولاً حاوی ماده‌ای چرب و سفیدرنگ (کراتین) است. این کیست‌ها اغلب ناشی از انسداد فولیکول مو هستند.

ویژگی‌های کیست سباسه:
- احساس: معمولاً سفت و گرد است و ممکن است یک نقطه سیاه کوچک در وسط آن دیده شود.
- ترشحات: در صورت آسیب، ماده‌ای سفید و گاهی بدبو از آن خارج می‌شود.
- التهاب: در صورت عفونت، قرمز، دردناک و متورم می‌شود.

روش‌های برداشتن و درمان

امروزه روش‌های مختلفی برای درمان این توده‌ها وجود دارد که انتخاب آن‌ها بسته به اندازه، نوع توده و تشخیص پزشک انجام می‌شود.

۱. جراحی سنتی (Excision)
این رایج‌ترین روش است که در مطب یا اتاق عمل انجام می‌شود.
فرآیند: پزشک پوست را بی‌حس کرده و یک برش کوچک روی توده ایجاد می‌کند. سپس کل توده یا کیست را به‌طور کامل خارج می‌کند.
نکته مهم: در کیست سباسه، حتماً باید «دیواره کیست» خارج شود تا توده عود نکند.

۲. درمان با لیزر (Laser Removal)
یکی از روش‌های مدرن و کم‌تهاجمی برای برداشتن این توده‌ها، استفاده از لیزر است. این روش در سال‌های اخیر بسیار مورد توجه قرار گرفته است.
مزایای لیزر:
- خونریزی کمتر: لیزر همزمان با برش، عروق را می‌بندد و خونریزی را به حداقل می‌رساند.
- زمان بهبود کوتاه‌تر: آسیب به بافت‌های اطراف کمتر است و دوره نقاهت معمولاً کوتاه‌تر از جراحی معمولی است.
- اسکار کمتر: جای زخم و بخیه پس از درمان با لیزر معمولاً کوچک‌تر و کم‌نامرئی‌تر است.
- بدون نیاز به بخیه: در مواردی که توده کوچک باشد، ممکن است نیازی به بخیه نباشد و خود زخم بسته می‌شود.
- کاربرد: لیزر برای انواع لیپوم‌های کوچک و کیست‌های سباسه سطحی بسیار کارآمد است. البته برای توده‌های بسیار بزرگ یا عمیق، ممکن است ترکیبی از لیزر و جراحی استفاده شود.

۳. لیپوساکشن (برای لیپوم)
استفاده از یک لوله باریک برای خارج کردن بافت چربی لیپوم که زخم کمتری ایجاد می‌کند.

۴. تزریق استروئید
تزریق دارو به داخل لیپوم برای کوچک کردن آن (که معمولاً توده را کاملاً از بین نمی‌برد).

هشدارها و نکات مهم

۱. خوددرمانی ممنوع: هرگز سعی نکنید توده‌ها را در خانه فشار دهید یا بترکانید. این کار باعث عفونت شدید و بازگشت توده (به‌ویژه در کیست‌ها) می‌شود.

۲. زمان مراجعه سریع به پزشک:
- اگر توده به سرعت بزرگ می‌شود.
- اگر دردناک یا تغییر رنگ می‌دهد.
- اگر باعث ناراحتی در حرکت می‌شود.

۳. مراقبت‌های بعد از درمان: چه جراحی و چه لیزر انجام شود، رعایت بهداشت زخم و دستورات پزشک برای جلوگیری از عفونت ضروری است.

نتیجه‌گیری
لیپوم و کیست سباسه توده‌های خوش‌خیمی هستند که با روش‌های مختلفی از جمله جراحی سنتی و **لیزر درمانی** قابل برداشتن هستند. انتخاب روش مناسب توسط پزشک متبحر انجام می‌شود تا بهترین نتیجه زیبایی و درمانی حاصل شود.

در ادامه، تصویر جراحی لیزری لیپوم بزرگ با برش بسیار کوچک آورده شده است.

 در نمونه زیر جراحی توده های نوروفیبروم در ران خانم پنجاه ساله و ارسال برای بررسی پاتولوژی صورت گرفته است. توده های نوروفیبروم قوام و شکل خاص دارند و کاملاً همرنگ پوست هستند. در این بیماری حتماً معاینه و مشاوره مغز واعصاب ، چشم و گوش و داخلی لازم می باشد.